Kunngerð nr. 106 frá 3. juli 2001 um minimumstiltøk í sambandi við niðurberjing av ávísum sjúkum hjá akvakulturdýrum

3. juli 2001Nr. 106

Kunngerð um minimumstiltøk í sambandi við niðurberjing av ávísum sjúkum hjá akvakulturdýrum ¹⁾

Við heimild í § 5, stk. 5, § 9, § 13, § 26, stk. 1, § 42 og §§ 47 og 48, stk. 2 í løgtingslóg nr. 16 frá 23. februar 2001 um fyribyrging og niðurberjing av sjúkum hjá dýrum og um marknaeftirlit við dýrum og dýraúrdráttum (dýrasjúkulógini) verður ásett:

Øki og allýsingar

§ 1. Í hesi kunngerð merkir:

1)   Akvakulturdýr: Livandi fiskur, krabbadýr og lindýr uttan mun til menningarstig frá akvakulturbrúki, og dýr, sum upprunaliga livdu vilt, men sum eru ætlað akvakulturbrúki.

2)   Akvakulturvøra: Vøra frá akvakulturdýri til aling, sum t.d. rogn og sil, ella til matna.

3)   Akvakulturbrúk: Smoltstøðir, alistøðir og aðrar fyritøkur ella landafrøðiligt avmarkað virki, har akvakulturdýr verða ald ella hildin við sølu fyri eyga.

4)   Góðkent akvakulturbrúk: Akvakulturbrúk, ið er góðkent av ES-kommissiónini.

5)   Góðkent øki: Øki, ið er góðkent av ES-kommissiónini.

6)   Søla: Marknaðarføring, levering, flutningur ella framsýning við sølu fyri eyga, ella øll onnur søla í ES, smásøla tó undantikin.

7)   Embætisdjóralækni: Landsdjóralæknin ella tann djóralæknin, sum Landsdjóralæknin hevur útnevnt til at hava eftirlit ella loysa uppgávur sambært hesi kunngerð.

§ 2. Harafturat merkir:

1)   Lista I sjúka: Sjúkur hjá akvakulturdýrum, sum eru nevndar í lista I í fylgiskjali 1.

2)   Lista II sjúka: Sjúkur hjá akvakulturdýrum, sum eru nevndar í lista II í fylgiskjali 1.

3)   Akvakulturdýr, ið eru undir illgruna fyri at vera sjúkufongd: Akvakulturdýr, sum vísa kliniska sjúku ella sár eftir at tey eru deyð ella ivasamar reaktiónir undir starvsstovukanningum, sum gera tað rímiligt at halda, at talan er um eina sjúku á lista I ella lista II.

4)   Sjúkufongd akvakulturdýr: Akvakulturdýr, hjá hvørjum ein lista I ella lista II sjúka er staðfest av Landsdjóralæknanum eftir eina starvsstovukanning ella eftir eina kliniska kanning, eftir at tey eru deyð.

5)   Akvakulturbrúk, ið eru undir illgruna fyri at vera sjúkufongd: Akvakulturbrúk, har akvakulturdýr, ið eru undir illgruna fyri at vera sjúkufongdur, eru.

6)   Sjúkufongd akvakulturbrúk: Akvakulturbrúk, har sjúkufongd akvakulturdýr eru og akvakulturbrúk, sum eru tømd, men enn ikki eru sóttreinsað.

Skráseting av akvakulturbrúkum

§ 3. Akvakulturbrúk við akvakulturdýrum, sum eru viðkvom mótvegis sjúkum á lista I og lista II skulu:

1.    skrásetast av embætisdjóralæknanum; hendan skráseting skal dagførast so hvørt

2.    føra eina skrá:

a.    yvir livandi akvakulturdýr, rogn og sil, sum kemur til akvakulturbrúkið, við nágreiniligari niðurskriving av leveringum, nøgd ella vekt, uppruna og útvegara eins og stødd á akvakulturdýrunum,

b.    yvir livandi akvakulturdýr, rogn og sil, sum fara frá akvakulturbrúkinum, við nágreiniligari niðurskriving av sending, nøgd ella vekt, móttøkustaði og stødd á akvakulturdýrunum,

c.    yvir staðfest felli.

Hendan skráin, sum embætisdjóralæknin til eina og hvørja tíð skal hava atgongd til, skal dagførast regluliga og goymast í 4 ár.

Illgruni um sjúku á lista I ella II

§ 4. Eigari ella brúkari av akvakulturbrúkum ella stovnum av akvakulturdýrum, sum eru viðkvom mótvegis sjúkum á lista I og lista II skal beinanvegin boðsenda einum djóralækna, tá illgruni er um nevndu sjúkur.

Stk. 2. Um boðsendi djóralæknin ikki við vissu kann útiloka illgruna um eina av sjúkunum á lista I ella II hjá akvakulturdýrunum, skal djóralæknin venda sær til Landsdjóralæknan beinanvegin.

Niðurberjing av sjúkum á lista I

§ 5. Um tað á einum akvakulturbrúki eru akvakulturdýr, sum eru undir illgruna fyri at vera fongd við sjúku á lista I, setir embætisdjóralæknin eina kliniska kanning í verk beinanvegin, til tess at sjúkan kann verða staðfest. Í hesum sambandi skal embætisdjóralæknin síggja til, at neyðugar royndir til starvsstovukanningar verða tiknar.

Stk. 2. So skjótt illgruni er um, at ein sjúka á lista I er til staðar, setir embætisdjóralæknin akvakulturbrúkið undir veterinert eftirlit og ásetir:

1.    at ein teljing av øllum sløgum og bólkum av akvakulturdýrum verður framd, og at tað fyri hvørt slagið og hvønn bólkin sær verður skrásett, hvussu nógv akvakulturdýr eru deyð, sjúkufongd ella eru undir illguna um at vera sjúkufongd ella eru smittað við einari av nevndu sjúkum. Eigarin ella brúkarin dagførir teljingina, soleiðis at tað sæst, um broyting er í búfjøldini, ella um nýtt felli er í tíðarskeiðinum, tá illgruni er. Upplýsingar um teljingina skulu vísast fram, tá biðið verður um tað og kannast við hvørja vitjan,

2.    at hvørki livandi ella deyð akvakulturdýr, rogn ella sil verða førd til ella frá akvakulturbrúkinum uttan loyvi frá embætisdjóralæknanum,

3.    at deyð akvakulturdýr og sláturburturkast bert verður beint burtur við loyvi frá embætisdjóralæknanum,

4.    at fóður, amboð, lutir ella annað tilfar, so sum burturkast, ið kann hugsast at kunna flyta sjúkuna, bert verður ført til ella frá akvakulturbrúkinum við loyvi frá, embætisdjóralæknanum, sum ásetir neyðugu treytirnar fyri hesum,

5.    at persónar ikki hava atgongd til akvakulturbrúkið og ikki mugu fara frá akvakulturbrúkinum uttan loyvi frá embætisdjóralæknanum,

6.    at akfør bert hava atgongd til akvakulturbrúkið, og bert kunnu fara frá akvakulturbrúkinum, við loyvi frá embætisdjóralæknanum, sum ásetir neyðugu treytirnar,

7.    at hóskandi sóttreinsingarevni verða nýtt við inn- og útgongdina til/frá akvakulturbrúkinum,

8.    at ein epizootiologisk kanning verður framd eftir § 8, og

9.    at øll akvakulturbrúk, sum liggja í sama frárenningarøki ella strandarøki, verða sett undir veterinert eftirlit, og at ongi akvakulturdýr og einki rogn ella sil kann fara frá hesum akvakulturbrúkum uttan loyvi frá embætisdjóralæknanum. Er talan um eitt stórt frárenningarøki ella strandarøki kann embætisdjóralæknin gera av at avmarka hesi tiltøk til eitt minni øki nærindis sjúkufongda akvakulturbrúkinum, um hann metir, at hetta økið gevur bestu trygdina fyri, at sjúkan ikki breiðir seg.

Stk. 3. Til almennu tiltøkini eru sett í verk, skal eigarin ella brúkarin av sjúkufongda akvakulturbrúkinum seta øll egnað tiltøk í verk til tess at halda ásetingarnar í stk. 2, tó ikki nr. 8 og 9.

Stk. 4. Tiltøkini, ið eru nevnd í stk. 2, verða ikki strikað fyrr enn illgrunin um sjúku er vorðin avsannaður af Landsdjóralæknanum.

§ 6. Um ein sjúka á lista I verður staðfest af Landsdjórlæknanum, ásetir embætisdjóralæknin, umframt tey tiltøk, sum nevnd eru í § 5, hesi tiltøk:

1.    á einum sjúkufongdum akvakulturbrúki at:

a.    øll akvakulturdýr skulu slátrast ella beinast burtur eftir eini ætlan, sum er góðkend av embætisdjóralæknanum,

b.    øll deyð akvakulturdýr, akvakulturdýr við viðkomandi sjúkueyðkennum, rogn og sil skulu roknast sum hávandaevni, og skulu beinast burtur efter ávísing embætisdjóralæknans,

c.    øll livandi akvakulturdýr skulu antin avlívast og burturbeinast eftir eini ætlan, sum embætisdjóralæknin hevur góðkent, ella, um so er, at akvakukturdýrini hava rokkið handilsstødd, og eingi tekin um kliniska sjúku eru, avlívast undir umsjón embætisdjóralæknans við sølu ella virking til matna fyri eyga. Í síðst nevnda føri ansar embætisdjóralæknin eftir, at akvakulturdýrini skjótast gjørligt verða slátrað, at innvølurin verður tikin út, og at hetta fer fram undir slíkum umstøðum, at sloppið verður undan spjaðing av sjúkuni. Sláturburturkastið skal roknast sum hávandaevni,

d.    allir hyljar á landi skulu tømast fyri vatn, og aliringar og onnur útgerð á sjónum skal takast í land. Allir hyljar, aliringar og onnur, sum kunnu vera kontaminerað, skulu reinsast og sóttreinsast eftir boðum frá embætisdjóralæknanum, og

e.    ein epizootiologisk kanning skal verða framd í samsvar við § 8,

2.    øll akvakulturbrúk í frárenningarøkjum ella strandarøkjum, har eitt sjúkufongt akvakulturbrúk er, skulu heilsukannast. Um so er, at tað í hesi kanning verða ávístir positivir tilburðir, skulu ásetingarnar í litra a hesum stykki nýtast,

3.    tilgongd av nýggjum akvakulturdýrum á akvakulturbrúkinum kann bert fara fram við loyvi frá embætisdjóralæknanum eftir nøktandi eftirlit við reingerð og sóttreinsan, og eftir eitt tíðarskeið, sum embætisdjóralæknin ásetir sum trygd fyri, at smittuevni og onnur møgulig ígerð í frárenningarøkinum, er týnd.

Stk. 2. Niðurberjing av ILA hjá fiski skal fara fram eftir reglunum í kunngerðini um niðurberjing av ILA.

§ 7. Eru vill akvakulturdýr, sum ikki hoyra til nakað akvakulturbrúk, ella akvakulturdýr í vøtnum, hyljum ella aðrari støð sjúkufongd ella undir illgruna fyri at vera sjúkufongd , syrgir embætisdjóralæknin fyri, at hóskandi tiltøk verða sett í verk.

§ 8. Epizootiologiska kanningin skal fevna um:

1.    tíðarskeiðið, har tað er sannlíkt, at sjúkan hevur herjað á akvakulturbrúkinum, áðrenn hon varð fráboðað, ella illgruni var um hana,

2.    møguligu kelduna til sjúkuna á akvakulturbrúkinum, og identifikatión av øðrum akvakulturbrúkum, har akvakulturdýr, rogn ella sil av viðkvæmum sløgum kunnu vera vorðin smittað,

3.    akvakulturdýr, rogn og sil, akfør, lutir ella persónar, sum kunnu hava ført sjúkuna til ella frá akvakulturbrúkinum, og

4.    um møguligir sjúkuberarir eru komnir fyri og hvussu stór útbreiðslan av teimum er.

Stk. 2. Vísir kanningin, at sjúkan kann verða komin frá einum øðrum frárenningarøki ella einum øðrum strandarøki, ella kann vera flutt til eitt annað frárenningarøki ella eitt annað strandarøki orsakað av sambandi við akvakulturdýr, rogn ella sil, dýr, akfør ella persónar ella á annan hátt, skulu akvakulturbrúkini í hesum frárenningarøkjunum og strandarøkjunum roknast sum akvakulturbrúk undir illgruna, og tiltøkini, sum eru nevnd í § 5, skulu tá setast í verk. Um váttað verður, at sjúkan er til staðar, skulu tiltøkini, sum eru nevnd í § 6, setast í verk.

Stk. 3. Landsdjóralæknin kann seta ein kreppubólk til at samskipa tey tiltøk, sum eru neyðug fyri at tryggja, at sjúkan verður bast skjótast gjørligt og at epizootiologiska kanningin verður framd.

Niðurberjing av sjúkum á lista II

§ 9. Stendst illgruni um, ella verður staðfest, at sjúka á lista II er í einum góðkendum øki ella á einum góðkendum akvakulturbrúki í einum øki, sum ikki er góðkent, skal ein epizootiologisk kanning sambært § 8 setast í verk.

Stk. 2. Skilst tað av epizootiologisku kanningini, at sjúkan kann vera komin frá einum góðkendum øki ella einum góðkendum akvakulturbrúki, ella at hon kann vera flutt til eitt annað góðkent akvakulturbrúk við akvakulturdýrum, rogni, sili, akførum, persónum ella á nakran annan hátt, skulu hesi øki ella hesi akvakulturbrúk roknast fyri at vera undir illgruna, og neyðugu tiltøkin verða sett í verk.

Stk. 3. Landsdjóralæknin kann tó loyva, at akvakulturdýr, sum skulu avlívast, verða gødd upp til tey røkka handilsstødd.

§ 10. Er illgruni um eina sjúku á lista II á einum akvakulturbrúki, sum ikki er góðkent, í einum øki, sum ikki er góðkent, skal embætisdjóralæknin:

1.    beinanvegin seta í verk kanningar til tess at vátta ella avvátta sjúkuna, møguliga við at taka royndir til starvsstovukanningar á eini góðkendari starvsstovu.

2.    gera ella lata onnur gera eina uppteljing á smittufongdu akvakulturbrúkunum; uppteljingin skal dagførast regluliga.

3.    seta smittufongdu akvakulturbrúkini undir alment eftirlit, so at tryggjað verður, at bert verður loyvdur flutningur frá smittufongdum akvakulturbrúkum av akvakulturdýrum, rogni og sili til onnur akvakulturbrúk, sum eru fongd við somu sjúku, ella til avlíving við nýtslu til matna fyri eyga.

Stk. 2. Landsdjóralæknin kann í eitt ávíst tíðarskeið seta í verk eina sjálvbodna ella kravda ætlan, til at beina fyri sjúkum á lista II í økjum, sum ikki eru góðkend, ella í akvakulturbrúkum, sum ikki eru góðkend. Í hesum tíðarskeiði er ikki loyvt í einum øki ella einum akvakulturbrúki, sum eru umfatað av eini slíkari ætlan, at flyta inn livandi akvakulturdýr, rogn ella sil frá smittufongdum akvakulturbrúkum, ella frá akvakulturbrúkum, hvørs heilsustøða ikki er kend.

§ 11. Royndir og starvsstovukanningar av sjúkum á lista I ella II skulu verða gjørd eftir ásettum reglum og framferðarháttum.

Stk. 2. Starvsstovukanningar av sjúkum á lista I ella II skulu fara fram á einari starvsstovu, sum er góðkend av Landsdjóralæknanum ella á einum nationalum referencelaboratorium hjá ES.

§ 12. Tað er ikki loyvt at koppseta móti sjúku á lista I. Heldur ikki er loyvt at koppseta móti sjúku á lista II í góðkendum øki og góðkendum akvakulturbrúki, sum liggur í øki, sum ikki er góðkent, og í øki og akvakulturbrúki, har aðrar góðkenningarmannagongdir longu eru farnar í gongd.

Stk. 2. Landsdjóralæknin kann tó loyva koppseting, tá ein sjúka á lista I brýtur út, um so er, at koppsetingarframferðarhættir eru ásettir í tilbúgvingarætlanunum, sum eru góðkendar sambært grein 15 í direktivi 93/53/EØF.

Gjald

§ 13. Eigarin av akvakulturbrúkinum rindar fyri eftirlit og vitjanir hjá embætisdjóralæknanum.

Stk. 2. Eigarin rindar fyri starvsstovukanningar eftir takstum, sum starvsstovan hevur.

Stk. 3. Eigarin rindar fyri eftirlit og vitjanir hjá praktiserandi djóralækna eftir takstum, sum viðkomandi djóralækni hevur.

Revsireglur

§ 14. Brot á § 3, § 4, stk. 1, § 5, stk. 1 og § 12, stk. 1 verða revsað við sekt.

Gildiskoma

§ 15. Henda kunngerð kemur í gildi dagin eftir, at hon er kunngjørd.

Vinnumálastýrið, 3. juli 2001

Høgni Hoydal, varaløgmaður, fyri

Bjarna Djurholm, landsstýrismann (sign.)

/ Arni Poulsen (sign.)