Kunngerð nr. 77 frá 13. juli 2007 um eftirlit við og niðurberjing av African Horse Sickness

13. juli 2007Nr. 77

Kunngerð um eftirlit við og niðurberjing av African Horse Sickness

Við heimild í §§ 4-7, 9-10, 13-14, 17, 32, 39-41 og 47 í løgtingslóg nr. 16 frá 23. februar 2001 um djórasjúkur (um fyribyrging og niðurberjing av sjúkum hjá djórum og um marknaeftirlit við djórum og djóraúrdráttum) verður ásett:

Øki og allýsingar

§ 1. Kunngerðin ásetur reglur um eftirlit við og niðurberjing av African Horse Sickness hjá hóvdjórum.

§ 2. Við African Horse Sickness (AHS, rossapest) skilst smitta hjá hóvdjórum (Equidae) og øðrum djórum við Orbivirus (Reoviridae), sum kann flytast millum annað við hesum vektorum: mýggjabitum (Culicoides imicola og C. bolitinos), mýggjum (Aedes aegypti, Anopheles stephensi og Culex pipiens) og/eller mottum (Hyalomma dromedarri).

Stk. 2. Við AHS-virus skilst: virus, sum er orsøk til African Horse Sickness.

Stk. 3. Við AHS-andevni skilst: andevni, sum verða framleidd undir smittu við AHS-virus.

§ 3. Í hesari kunngerð verða hesar allýsingar nýttar:

1)   Hóvdjór: húsdjór ella villini djór av rossafamiljuni (Equidae), heruppií ross, ásn og sebrair, ella djór, sum hava uppruna í einari blanding av hesum.

2)   Garður: eitt landbúnaðar- ella venjingarvirki, eitt anlegg, eitt fjós ella eini høli, har hóvdjór á vanligan hátt verða hildin ella ald.

3)   Eigari: tann persónur, sum eigur eitt ella fleiri hóvdjór, ella sum hevur ábyrgd av at ansa viðkomandi hóvdjór, ella sum brúkar viðkomandi hóvdjór.

4)   Niðurberjingarsona: Eitt øki við radius uppá 100 km, rundan um ein garð, sum er undir illgruna fyri at hava African Horse Sickness, ella har African Horse Sickness er staðfest.

5)   Eftirlitssona: Eitt øki, 50 km í breidd, rundan um niðurberjingarsonuna, har tað ikki,  teir seinastu 12 mánaðirnar, er framd ein reglubundin koppseting móti African Horse Sickness.

6)   Embætisdjóralækni: Embætisdjóralæknin hjá Heilsufrøðiligu Starvsstovuni.

Illgruni um African Horse Sickness

§ 4. Við klinisk sjúkueyðkenni viðvíkjandi African Horse Sickness hjá hóvdjórum, skilst tey klinisku eyðkennini, sum eru umrødd í OIE Manual of Diagnostic Tests and Vaccines for Terrestrial Animals. Tað skal vera illgruni um African Horse Sickness, tá tey í stk. 2 nevndu sjúkueyðkenni verða ávíst hjá hóvdjórum, serliga tá eitt hóvdjór er innflutt úr londum ella økjum, har African Horse Sickness kann koma fyri.

Stk. 2. Klinisk sjúkueyðkenni viðvíkjandi African Horse Sickness:

1)   Akut pulmonalur háttur: tilgerðartíðin er 3-5 dagar, hitarið (40-41 ^oC), ríkiligur sveitti, eingin hugur at eta, andarið, økt andadráttstídd (60-75/min.), krampalíknandi hosti, útspílaðir nasagluggar við ríkiliga skúmandi floti, albogar snaraðir úteftir, stív gonga og deyði innanfyri 4-5 dagar.

2)   Subakut kardialur háttur: tilgerðartíðin er 7-14 dagar, hitarið (39-41 ^oC), plága við upptøku av fóðri, smáar bløðingar undir tunguni, roði á eygnaslímhinnunum, hovin yvir eygnaholum, eygnalok, høvd og hálsur eru hovin, dempað hjartaljóð, skróvandi andadráttsljóð, deyði innanfyri 1-2 vikur.

3)   Mildari háttur: tilgerðartíðin er 7-14 dagar, hitaherðindi (39-40 ^oC), lítil matarlystur, ringur hýrur og roði á eygnaslímhinnunum.

Stk. 3. Illgruni um African Horse Sickness skal beinanvegin fráboðast embætisdjóralæknanum.

Ávísing av African Horse Sickness

§ 5. Staðfesting og eyðmerking av AHS-virus skal fara fram sum ásett í OIE Manual of Diagnostic Tests and Vaccines for Terrestrial Animals. Kanning og ávísing av AHS-andevni skal fara fram sum lýst í Annex D í Ráðsins fyriskipan 90/426/EØF.

Stk. 2. Eitt hóvdjór, sum ikki er koppsett móti African Horse Sickness, er mett at vera smittað við African Horse Sickness, tá AHS-virus ella AHS-andevni kunnu ávísast í einari einstakari roynd, framdari við nýtslu av einum av teimum í stk. 1 nevndu kanningarhættunum.

Stk. 3. Eitt hóvdjór, sum er koppsett móti African Horse Sickness, er mett at vera smittað við African Horse Sickness, tá AHS-virus kann ávísast, ella tá ein vøkstur í titer verður ávístur í tveimum royndum, sum eru gjørdar við 21-30 daga millumbili, og tað verður kannað sambært einum av teimum í stk. 1 nevndu kanningarhættunum.

Stk. 4. Eitt hóvdjór, sum ikki er koppsett móti African Horse Sickness, verður ikki mett at vera smittað við African Horse Sickness, tá tað í tveimum royndum, sum eru gjørdar við 21-30 daga millumbili, ikki verða ávíst AHS-andevni, og tað verður kannað sambært einum av teimum í stk. 1 nevndu kanningarhættunum.

Stk. 5. Eitt hóvdjór, sum er koppsett móti African Horse Sickness, verður ikki mett at verða smittað við African Horse Sickness, tá ein titervøkstur ikki kann ávísast í AHS-andevninum í tveimum royndum, sum eru tiknar við 21-30 daga millumbili, og tað verður kannað sambært einum av kanningarhættunum nevndum í stk. 1.

Tiltøk á gørðum, har illgruni er um African Horse Sickness

§ 6. Tá illgruni er um African Horse Sickness, skal eigarin, inntil embætisdjóralæknin hevur lagt garðin undir alment eftirlit, ansa eftir, at eingi hóvdjór verða førd til ella frá garðinum, og at øll hóvdjór verða hildin í einum fjósi, sum er vart móti vektorunum.

§ 7. Um illgruni er um African Horse Sickness, skal viðkomandi garður leggjast undir alment eftirlit av embætisdjóralæknanum.

Stk. 2. Embætisdjóralæknin skal beinanvegin:

1)   skráseta og upptelja øll hóvdjórini á  viðkomandi garði,

2)   gera eina kliniska kanning av øllum hóvdjórunum á viðkomandi garði, og skráseta talið av sjúkum hóvdjórum og talið av hóvdjórum, sum eru ella mugu metast at vera deyð av African Horse Sickness,

3)   fremja líkskurð og taka royndir av deyðum hóvdjórum við atliti at vátta ella avsanna illgrunan um African Horse Sickness,

4)   taka tvífaldar blóðroyndir av øllum hóvdjórum við sjúkueyðkennum, sum kunnu benda á African Horse Sickness, við atliti at vátta ella avsanna illgrunan. Onnur av hesum blóðroyndum skal skjótast gjørligt sendast til:

a)    DVI, Lindholm, jf. Annex I í Fyriskipan 92/35/EØF, ella

b)    Tilvísingarkanningarstovuna hjá ES fyri African Horse Sickness, sbr. Annex II í Fyriskipan 92/35/EØF.

       Hin blóðroyndin skal goymast á Heilsufrøðiligu Starvsstovuni.

5)   gera kanning á teimum økjum, har vektorarnir kunnu yvirliva og nørast,

6)   byrja eina farsóttarfrøðiliga (epidemiologiska) kanning, sbr. § 13,

Stk. 3. Embætisdjóralæknin skal regluliga hava eftirlit við viðkomandi garði, hetta skal fevna um:

1)   kliniska kanning av øllum hóvdjórunum,

2)   taka blóðroyndir frá hóvdjórum við sjúkueyðkennum av African Horse Sickness, og

3)   líkskurð og úttøku av royndum til starvsstovukanningar frá deyðum ella avlívaðum hóvdjórum.

Stk. 4. Embætisdjóralæknin kann seta fleiri tiltøk í verk fyri at niðurberja og hava eftirlit við African Horse Sickness á  viðkomandi garði.

Stk. 5. Tey í stk. 1-4 nevndu tiltøkini skulu vera í gildi, til tey verða strikað av embætisdjóralæknanum. Embætisdjóralæknin skal geva landsdjóralæknanum frágreiðing um strikanina av tiltøkunum.

§ 8. Eigarin skal syrgja fyri:

1)   at dagliga verður skrásett:

a)    nýggir tilburðir hjá hóvdjórum, sum kunnu vera undir illgruna fyri at hava African Horse Sickness,

b)    møgulig andlát hjá hóvdjórum, og

c)    møguligar føðingar av hóvdjórum,

2)   at embætisdjóralæknin dagliga fær frágreiðing um skrásettu upplýsingarnar,

3)   at deyð hóvdjór verða fyribeind sambært ásetingunum í Kunngerð um hjáúrdráttir av djórum og sambært ávísingunum frá embætisdjóralæknanum,

4)   at øll hóvdjór verða hildin í fjósi, sum er vart móti vektorunum,

5)   at vektorarnir í og rundan um fjósið regluliga verða niðurbardir við einum góðkendum insekteitri, ávíst av embætisdjóralæknanum, og

6)   at forboðið ímóti at flyta hóvdjór, sáð, oocytir og embryonir til og av garðinum, uttan skrivligt loyvi frá embætisdjóralæknanum, verður yvirhildið.

Stk. 2. Embætisdjóralæknin kann seta fleiri krøv til eigaran, við atliti at niðurberjing av og eftirliti við African Horse Sickness á viðkomandi garði.

Stk. 3. Tiltøkini í stk. 1-2 skulu vera verandi í gildi, til tey verða strikað av embætisdjóralæknanum.

§ 9. Embætisdjóralæknin kann seta í verk øll, ella einstøk, av teimum í §§ 7-8 nevndu tiltøkunum á gørðum, hvørs landafrøðiliga staðseting, ella samband við garð undir illgruna, gevur orsøk til illgruna um smittuspjaðing.

Tiltøk á gørðum við ávísingum av African Horse Sickness

§ 10. Ein garður skal metast at vera smittaður við African Horse Sickness, tá African Horse Sickness er ávíst hjá einum hóvdjóri á viðkomandi garði, sbr. § 5, stk. 2-3.

Stk. 2. Um so er, at ein umfarsótt verður staðfest, kann embætisdjóralæknin meta eitt hóvdjór á einum garði at vera smittað við African Horse Sickness við einstøkum grundarlagi í:

1)   kliniskum sjúkueyðkennum,

2)   áður framdum ávísingum av African Horse Sickness hjá einum øðrum hóvdjóri á viðkomandi garði, ella

3)   úrsliti av farsóttarfrøðiligari (epidemiologiskari) kanning, sbr. § 13.

§ 11. Við ávísing av African Horse Sickness á einum garði, skal viðkomandi garður beinanvegin verða lagdur undir alment eftirlit av embætisdjóralæknanum.

Stk. 2. Embætisdjóralæknin skal beinanvegin geva eigaranum boð um:

1)   at øll hóvdjór, har prógvað er, at tey eru smittað við African Horse Sickness, og at øll hóvdjór, sum hava klinisk sjúkueyðkenni upp á African Horse Sickness, skulu avlívast,

2)   at avlívað hóvdjór skulu fyribeinast sambært avgerðunum í Kunngerð um heilsuásetingar fyri hjáframleiðslu úr  djórum, sum ikki eru ætlað til matna, at sáð, oocytir og embryonir skulu fyribeinast,

3)   at tey í §§ 7-8 nevndu tiltøkini skulu verða verandi í gildi.

Stk. 3. Embætisdjóralæknin kann eftir eina váðameting geva boð um, at eisini hóvdjór uttan klinisk sjúkueyðkenni upp á African Horse Sickness á viðkomandi garði skulu avlívast:

1)   tá tað ikki kann útihýsast, at tey eru smittað viðAfrican Horse Sickness, ella

2)   tá tað eru tekin upp á eina umfarsótt.

§ 12. Innan fyri eina sonu við einum radiusi uppá 20 km rundan um garðin, sum er smittaður við African Horse Sickness, skal embætisdjóralæknin:

1)   seta tey í §§ 7-8 nevndu tiltøk í verk, á øllum gørðum við hóvdjórum,

2)   hava eftirlit við regluligari, kravdari koppseting av øllum hóvdjórum mótvegis African Horse Sickness, tá avgerð um koppseting verður tikin av landsdjóralæknanum, sbr. § 19.

Stk. 2. Treytað av tí farsóttarfrøðiligu (epidemiologisku) kanningini, sbr. § 13 og tey í § 16 nevndu viðurskifti, kann embætisdjóralæknin víðka um tað í stk. 1 nevnda økið, so tað fevnir um meiri enn 20 km.

Farsóttarfrøðilig (epidemiologisk) kanning

§ 13. Tá illgruni er um, ella African Horse Sickness er ávíst á einum garði, skal embætisdjóralæknin beinanvegin seta í verk eina umfarssóttliga (epidemiologiska) kanning, sum í minsta lagi skal fevna um fylgjandi:

1)   tíðarfesting av nær hóvdjórið er vorðið smittað,

2)   hvussu leingi sjúkan hevur verið á garðinum,

3)   upplýsingar um, hvar smittan kann koma frá, heruppií upplýsingar um aðrar garðar við hóvdjórum, sum kunnu vera smittað av somu smittukeldu,

4)   upplýsingar um aðrar garðar við hóvdjórum, hvaðani og hvaðar hóvdjór eru flutt frá garðinum, sum er undir illgruna, ella er smittaður við African Horse Sickness,

5)   upplýsingar um sjúku- og/ella deyðatalið hjá hóvdjórum á tí viðkomandi garðinum.

Stk. 2. Eigarin skal geva embætisdjóralæknanum tær neyðugu upplýsingarnar í sambandi við kanningina av umfarssóttum.

Stk. 3. Embætisdjóralæknin skal beinanvegin geva landsdjóralæknanum boð um úrslitið av tí umfarssóttligu kanningini. Landsdjóralæknin setur ein kreppubólk, við atliti til at samskipa niðurberjingina av African Horse Sickness.

Tiltøk á gørðum í niðurberjingar- og eftirlitssonu

§ 14. Rundan um garðar, sum eru undir illgruna fyri, ella har African Horse Sickness er ávíst, skal embætisdjóralæknin stovna eina niðurberjingarsonu, sbr. § 3, stk. 1, punkt 4.

Stk. 2. Í niðurberjingarsonuni skal embætisdjóralæknin:

1)   skráseta allar garðar við hóvdjórum,

2)   fjúrtanda hvønn dag ella títtari, gera eina kliniska kanning av øllum hóvdjórum á skrásettu gørðunum, og um tað er neyðugt, taka royndir til starvsstovukanningar,

3)   gera yvirlit yvir úrslitini av teimum klinisku kanningunum og av starvsstovukanningunum.

§ 15. Rundan um garðar, har African Horse Sickness er ávíst, skal embætisdjóralæknin stovna eitt eftirlitsøki, sbr. § 3, stk. 1, punkt 5.

Stk. 2. Í eftirlitssonuni skal embætisdjóralæknin:

1)   skráseta allar garðar við hóvdjórum,

2)   hvønn mánað, ella títtari, gera eina kliniska kanning av øllum hóvdjórum á teimum skrásettu gørðunum og, um tað er neyðugt, taka royndir til starvsstovukanningar,

3)   gera yvirlit yvir úrslitini av teimum klinisku kanningunum og av starvsstovukanningunum.

Stk. 3. Tað er bannað at koppseta hóvdjór í eftirlitssonuni ímóti African Horse Sickness.

§ 16. Við stovnan av niðurberjingarsonuni, sbr. § 14, og eftirlitssonuni, sbr. § 15, skal fyrilit takast fyri:

1)   landafrøðiligum og vistfrøðiligum viðurskiftum,

2)   at vektorar kunnu koma fyri og verða útbreiddir,

3)   umfarsóttligum kanningum, sbr. § 13.

4)   úrslitum av starvsstovukanningum og

5)   tiltøkum, framd fyri at niðurberja African Horse Sickness, herímillum niðurberjan av vektorum.

Stk. 3. Embætisdjóralæknin kann økja um niðurberjingar- og eftirlitssonuna, um tey í stk. 1 nevndu viðurskifti tala fyri hesum.

§ 17. Tað er bannað at flyta hóvdjór til og frá gørðum í verndar- og eftirlitsøkinum uttan loyvi frá embætisdjóralæknanum.

Stk. 2. Embætisdjóralæknin kann geva loyvi til at flyta hóvdjór frá gørðum í verndar- ella eftirlitsøkinum, og til:

1)   sláturs á einum góðkendum sláturhúsi í viðkomandi verndar- ella eftirlitsøki,

2)   eina sóttverjustøð, sum er góðkend av embætisdjóralæknanum, ella

3)   eitt virki, sum beinir fyri djórum sambært reglunum í Kunngerð um heilsuásetingar fyri hjáframleiðslu úr  djórum, sum ikki eru ætlað til matna.

Stk. 3. Flutningur av livandi hóvdjórum frá gørðum í niðurberjingar- og eftirlitssonuni skal lúka hesar treytir:

1)   hóvdjórið skal, beint áðrenn tað verður flutt, vera kannað av embætis-djóralæknanum,

2)   hóvdjórið skal vera eyðmerkt,

3)   undir flutningi skal hóvdjórið hava eitt flutningsskjal, sum er útskrivað av embætisdjóralæknanum,

4)   hóvdjórið má ikki vera koppsett móti African Horse Sickness seinni enn 60 dagar áðrenn flutningin, og

5)   flutningurin skal fara fram undir eftirliti embætisdjóralæknans.

Stk. 4. Í sambandi við flutning av sjálvdeyðum ella avlívaðum hóvdjórum til eina fyritøku, sum beinir fyri djórum í samsvari við reglurnar í Kunngerð um heilsuásetingar fyri hjáframleiðslu úr  djórum, sum ikki eru ætlað til matna, skal deyða djórið hava eitt flutningsskjal útskrivað av embætisdjóralæknanum.

Stk. 5. Embætisdjóralæknin skal upplýsa landsdjóralæknan um flutning av hóvdjórum.

§ 18. Løgreglan skal veita hjálp til:

1)   stovnsetan av niðurberjingar- og eftirlitssonum,

2)   eftirlit við banninum móti flutningi av hóvdjórum í teimum nevndu sonum, og

3)   aðrar løgregluligar uppgávur í nevndu sonum.

Koppseting móti African Horse Sickness

§ 19. Tað er bannað at fremja koppseting mótvegis African Horse Sickness uttan loyvi frá landsdjóralæknanum.

Stk. 2. Landsdjóralæknin kann taka avgerð um regluliga, tvungna koppseting av øllum hóvdjórunum í verndarøkinum ella í einum parti av niðurberjingarsonuni.

Kanning fyri African Horse Sickness av hóvdjórum úr triðjalondum

§ 20. Frá hóvdjórum, sum verða innflutt úr triðjalondum, skulu takast royndir til kanningar fyri African Horse Sickness sambært ásetingunum í Ráðsins fyriskipan 97/794/EF.

Gjald og endurgjald

§ 21. Endurgjald verður veitt frá tí almenna fyri hóvdjór, sum verða avlívað sum liður í niðurberjing av African Horse Sickness, sbr. § 11, stk. 2 og 3, eftir reglunum í Kunngerð um endurgjald í sambandi við at djór verða avlívað sum liður í fyribyrging ímóti smittandi sjúku.

Stk. 2. Av tí almenna verður endurgoldin:

1)   úttøka og kanning av royndum, sum verða tiknar og kannaðar, sum liður í niðurberjing av African Horse Sickness, sbr. § 5, stk. 2, § 7, stk. 2 og 3, § 14, stk. 2, § 15, stk. 2 og § 20, stk. 1,

2)   koppseting móti African Horse Sickness, sbr. § 12, stk. 1 og § 19, stk. 2.

Stk. 3. Eigarin skal gjalda allar útreiðslur í sambandi við innflutning av hóvdjórum úr triðjalondum, sbr. § 21.

Eftirlit

§ 22. Embætisdjóralæknin á Heilsufrøðiligu Starvsstovuni hevur eftirlit við ásetingunum í hesari kunngerðini.

Kærur

§ 23. Avgerðir, sum embætisdjóralæknin hevur tikið eftir hesi kunngerð, kunnu kærast til landsdjóralæknan. 

Revsi- og gildiskomuásetingar

§ 24. Við bót verður tann revsaður, sum:

1)   brýtur reglurnar í § 4, stk. 3, § 6, § 8, stk. 1, § 13, stk. 2, § 15, stk. 3, § 17, stk. 3-4 og § 19, stk. 1,

2)   ikki fylgir forboðum og ásetingum í § 7, stk. 4, § 11, stk. 2-3 og § 22.

Stk. 3. Feløg og líknandi (løgfrøðiligir persónar) kunnu revsast sambært kapittul 5 í revsilógini.

§ 25. Kunngerðin fær gildi dagin eftir, at hon er almannakunngjørd.

 

 

Vinnumálaráðið, 13. juli 2007

 

Bjarni Djurholm, (sign.)

landsstýrismaður

/ Arne Poulsen (sign.)

 

Fylgiskjøl til kunngerðina eru ikki lagdar út her, men eru at finna í Kunngerðablaði D 2007 hefti 2 á síðu 286-300.