Skrivar tú trygging verður eisini leitað eftir øðrum endingum av orðinum sum t.d. tryggingar og tryggingarvirksemi.
Skrivar tú ?trygging verður leitað eftir orðum sum t.d. lívstrygging og lívstryggingar.
Skrivar tú ”trygging” verður einans leitað eftir júst hesum sniðnum av orðinum.
24. mai 1974Nr. 58
Løgtingslóg um arbeiðaravernd, sum seinast broytt við løgtingslóg nr. 126 frá 21. mai 1993
Kapitul 1.
Lógarinnar øki
§ 1. Undir lógina kemur vinna í tænastu hjá arbeiðsgevara, undantikið:
1) arbeið í privathúsarhaldi hjá arbeiðsgevara,
2) arbeið, sum eittans verður avrikað av limum í húsi hjá arbeiðsgevara, sum hoyra til hansara húski, smbr. tó § 28, 1. stk., 2. pkt.
3) arbeið, sum avrikað verður av sjófólki, sum ætlast kemur undir skipstænastu, undantikið inn- og uppskiping,
4) annað arbeið umborð á skipi enn inn- og uppskiping, arbeið á skipasmiðju og arbeið, sum er at meta ájavnt
5) fiskivinna og veiða og
6) luftfartstænasta.
Stk. 2. Landsstýrið kann fyriseta í hvønn mun vinnuligt arbeið, sum arbeiðsgevari letur inn hjá arbeiðara heima við hús, skal koma undir lógina, smbr. § 2.
§ 2. Fylgjandi reglur koma tó í nýtslu, hóast tænastuviðurskiftir eru eingi, og haraftrat í førum, sum koma undir § 1, stk. 1, nr. 1-2 og stk. 2:
§§ 8-13, reglur um maskinu, verkílat við sjóði ella luftevnum undir trýsti og onnur vandamikil íløt og hjálparevnir.
§ 14, vandi fyri at detta saman, fara av grund, detta niður, skriðsni av jørð ella gróti v.m.
§ 15, ioniserandi geisling,
§ 17, fyribyrging av serstøkum vandamomentum, og
§ 18, reglur um skyldur hjá leverandøri o.ø.
Stk. 2. Um so er, at nevndu reglur skulu koma í nýtslu eftir stk. 1 galda eisini reglurnar í §§ 3-7 og haraftrat kap. 5 og 6 í tann mun, tær eftir sínum innihaldi kunnu koma í nýtslu.
Kapitul 2.
Ábyrgd av at lógin verður hildin
§ 3. Arbeiðsgevarin hevur ábyrgdina av, at tær skyldurnar, sum eftir hesi lógini liggja á honum eru hildnar.
Stk. 2. Arbeiðsgevarin kann tó í størri virkjum – og undir serstakum umstøðum í smærri virkjum við – geva virkisleiðara ella øðrum álítandi og nóg kønum eftirlitsmanni upp í hendi at røkja hesar skyldur og ábyrgdina av at tær verða hildnar, men fyri at arbeiðsgevarin sjálvur skal sleppa undan ábyrgdini, er tað tó ein treyt, at tað týðiliga er gjørt viðkomandi vart við innan hvørji rúm ella virkisøki og í hvønn mun ábyrgdin av, at skyldurnar hjá arbeiðsgevaranum eftir hesi lógini eru hildnar, er givin teim upp í hendi, og at arbeiðsgevarin hevur eftir viðurskiftunum rímiligt eftirlit við, at viðkomandi virkisleiðari ella eftirlitsmaður røkja starvið, sum tað eigur og skal.
Stk. 3. Hevur virkisleiðari ella eftirlit gjørt beint eftir boðum frá arbeiðsgevara ella øðrum, sum situr fyri, er arbeiðsgevarin einsamallur um ábyrgdina.
Stk. 4. Tann, sum hevur til arbeiðis burturav ella yvirhøvur arbeiðsgevara vegna at leiða ella hava eftirlit við arbeiðnum í einum virki ella parti av tílíkum hevur ábyrgdina fyri at lógarreglurnar verða hildnar, um so er at tað skyldast hansara eftirlæti, smbr. § 6, at lógin er ikki hildin.
§ 4. Har, sum tað er serstakliga fyrisett í lógini ella í forskriftum, givnar eftir henni, kunnu arbeiðarar koma undir ábyrgd, smbr. § 7 og § 21, stk. 3.
Stk. 2. Har tað serstakliga er fyrisett í kap. 3 í lógini ella í forskriftum, sum givnar eru eftir kap. 3, kunnu eisini onnur koma undir ábyrgd, sum útleigarar av rúmum, brúkarar, seljarar, leverandørar, innleggjarar ella umvælarar av tekniskum hjálparevnum.
Kapitul 3.
Tilgerð av tekniskum hjálparevnum og arbeiðsstøðum v.m.
A. Almennar reglur
§ 5. Arbeiðsgevari skal undir tilgerð av arbeiðsstað og framleiðsluevnum og haraftrat fyristíling av virkisgongd ansa eftir, at arbeiðararnir eru nóg væl vardir fyri vanlukku og heilsuvanda. Hann skal í leiðbeining og gjølla eftirliti vissa sær, at arbeiði verður gjørt forsvarliga í mun til skaða- og heilsuvandan.
Stk. 2. Arbeiðsgevari skal so gjølla sum yvirhøvur gjørligt ansa eftir, at arbeiðarunum er gjørt vart við heilsu- og skaðavanda, sum kunnu standast av arbeiðnum og haraftrat tey tiltøk, sum mugu havast í huga at sleppa undan hesum vanda. Hetta skal serstakliga havast í huga yvirfyri arbeiðarum, sum eru nýggir í starvinum, lærlingum og ungum arbeiðarum, sum so mikið sum neyðugt skulu venjast í nýtsluni av nevndu tiltøkum.
§ 6. Tann, sum hevur til arbeiðis eittans ella yvirhøvur arbeiðsgevara vegna at leiða ella hava eftirlit við arbeiðnum í einum virki ella parti av tílíkum, skal gera sítt til, at reglurnar í hesi lóg og í teim forskriftum, sum givnar eru eftir henni, verða hildnar. Hann skal vera fyrivarin viðvíkjandi skaða- og heilsuvanda innan virkisøkið, sum hann hevur leiðsluna av. Fær hann at vita av feili ella lýti, sum kunnu hava við sær vanda fyri vanlukku ella heilsubrek, skal hann stíla fyri at hjálpt verður uppá tey, og kann tað ikki gerast av hansara ávum uppá standandi fót, skal hann beinanvegin siga arbeiðsgevaranum frá teim feilunum ella lýtunum, sum komið er framá.
§ 7. Arbeiðararnir skulu gera sítt til, at tiltøk, sum eftir hesi lóg ella eftir forskriftum, sum gjørdar eru eftir henni fyri at verja teir fyri skaðatilburði ella vanlukku, roynast eftir ætlan og skulu teir yvirhøvur ansa sær og hava skil á arbeiðsstaðnum.
Stk. 2. Arbeiðarar skulu ansa eftir, um amboð, reiðskapur, væl og maskinútgerð er í lagi, og hann skal, um so ikki er, og hann sjálvur kann ikki gera nakað við tað, beinanvegin siga honum frá sum situr fyri.
Stk. 3. Kemur arbeiðari fyri skaða undir arbeið, skal hann beinanvegin siga honum frá sum situr fyri, og hann má ikki fara undir aftur arbeið, fyrrenn tað er gjørt sum neyðut er fyri skaðanum.
B. Fyribyrging av vanlukku- og heilsuskaða
§ 8. Maskinur skulu vera álítandi gjørdar og soleiðis útgjørdar, uppsettar og festar, at nýtslan hevur so lítlan vanda við sær sum í royndum gjørligt. Tær skulu um neyðut vera útgjørdar við forsvarligum verndarlutum, sum við útvegan av maskinum so vítt gjørligt skulu ganga inn sum liður í gerð av maskinuni.
Stk. 2. Tá ið tað av tryggleiksgrundum er serstakliga kravt, kann maskin- og arbeiðseftirlitið áleggja, at munandi tiltøk verða framd, sum byrgja fyri, at maskinur kunnu vera í gongd, uttan at tryggleikslutirnir, sum tørva eru í lagi.
Stk. 3. Tryggleikslutir mugu ikki takast burtur, meðan maskina er í gongd.
Stk. 4. Í rúmi, sum maskinur eru, skulu ræsir vera so breiðar og høgar, at ferðslan trygt kann fara fram. Onnur glopp millum maskinur skulu, har tað krevst, vera byrgd so leingi maskinurnar eru í gongd.
Stk. 5. Tá ið maskinur eru í gongd, mugu reimar o.t. bert vera lagdar á og drívverk og maskinur bert reinsaðar, smurdar og eftirhugdar, um tað ikki slepst undan hesum og tá bert við serligum fyriliti, harundir at viðkomandi arbeiðari er so ílatin, at tað økir ikki vandan av arbeiðnum. Persónar undir 18 ár mugu ikki nýtast til tílíkt arbeiði.
Stk. 6. Tá ið umvælingar o.t. gera tað neyðugt, at arbeið má gerast bráfongis í nánd av vandamiklum maskinverki, skal tað steðgast og nóg væl tryggjað, at tað fer ikki aftur í gongd ta tíð, arbeiðið tekur.
Stk. 7. Tá ið rundsag og aðrar arbeiðsmaskinur, har tað kemst at rørligum lutum, eru settar upp úti, mugu tær ikki nýtast í veðri, sum munandi økir vandan av arbeiðnum. Handskar o.t. mugu ikki nýtast, tá ið teir hava við sær vanda fyri arbeiðaran undir arbeiðnum við maskinuni.
Stk. 8. Tá ið arbeið vil hava við sær óljóð ella risting í tílíkan mun, at tað nervar og ørkymlar arbeiðararnar skaðiliga, skulu tílík tiltøk gerast afturímóti, sum bíligt kann krevjast.
§ 9. Kraftmaskinur skulu vandaleyst kunna setast á gongd við vanligum fyrivarni.
§ 10. Arbeiðsmaskinur skulu kunna steðgast skjótt og vandaleyst frá sjálvum arbeiðsstaðnum, uttan so maskin- og arbeiðseftirlitið heldur tað ikki tørva.
Stk. 2. Arbeiðsmaskinur skulu hava bremsuvæl, tá ið tað hevur týdning sum verndartiltak.
Stk. 3. Arbeiðsmaskinur við vandamiklum amboðum, sum eru ikki sjálvvirkandi skermd undir tómgongd, mugu bert kunna setast á gongd frá sjálvum arbeiðsstaðnum ella frá staði, sum gevur fult yvirlit yvir maskinverkið.
§ 11. Íløt sum innihalda damp ella luftevnir undir trýsti ella veskur, sum eru hitaðar uppum kókipunktið við atmosferiskum trýsti skulu vera ivaleysa sterk og soleiðis tilgjørd, sett upp og passað, at tað hevur so lítlan vanda við sær sum í royndum gjørligt. Serstakliga skulu tey vera nóg væl tryggjað fyri trýststig.
§ 12. Íløt við heitum tærandi ella á annan hátt vandamiklum evnum skulu vera soleiðis tilgjørd ella tryggjað, at tey hava so lítlan vanda við sær sum í royndum gjørligt. Flutningur, umstoyting og tøming av tílíkum evnum skal fara fram so vandaleyst sum gjørligt, um neyðugt við nýtslu av hóskandi hjálpiamboðum.
§ 13. Til flutning, tá ið vekt og formur ger tað neyðugt, og tað er í royndum gjørligt, skulu serlig hjálpiamboð nýtast – sum lyftir, kranar, tippvognar, trucks, prámar, sliskur og trillubørur – av haldgóðari og hóskandi tilgerð at verja arbeiðararnar fyri vanlukku og heilsuvanda ella deformerandi skaða.
Stk. 2. Viðvíkjandi lyftum, kranum, heingibanum, trucks og tílíkum flutningsamboðum skal serstakliga havast í huga,
1) at alt, sum bera skal (útleggjarar, tog, keta v.m.) hevur tørvandi styrki og verður hildið forsvarliga,
2) at tey verða ikki ovbyrjað, og
3) at byrðan verður fest og loyst forsvarliga at byrgja fyri, at byrðan undir flutningi kemur fólki í vanda.
§ 14. Tá ið vandi er fyri, at byggiverk, skorsteinar, brýr, tangar o.t. detta saman, fara av grund ella detta niður ella fyri skriðsni av jørð og gróti ella upplaðaðum tilfari o.t. skulu tørvandi tiltøk gerast.
Stk. 2. Undir arbeið í brunnum, brotum, námum, bergholum, rørleiðingum, ketlum, tangum o.t. og undir arbeið við eitri, brestandi ella á annan hát vandamiklum evnum, skulu tílík tørvandi tiltøk gerast at fyribyrgja vanlukku, so sum at kvalast, eitring ella spreinging.
§ 15. Sum vernd fyri vanlukku- og heilsuvanda hjá arbeiðandi sum í starvi sínum eru útsett fyri ioniserandi geisling skulu tørvandi tiltøk gerast og dyggiliga.
Stk. 2. Móti ráði frá sakkønum lækna má eingin fara til arbeiðis ella halda fram í arbeiði, sum vil kunna útseta hann fyri ioniserandi geisling.
§ 16. Byggiverk, verklig tilgerð og teknisk yrkisevnir, sum koma undir lógina, skulu vera gjørd forsvarliga og haraftrat nýtt og umsitin forsvarliga. Góðtiknir normar og standarar, sum hava týdning fyri trygdina, skulu vera hildnir, tá ið nýgerð er sett í verk og nýtt útvegað. Tá ið viðurskiftini geva grundir til, skal arbeiðsgevari stíla fyri kanningum, royndum ella sýn av serstakliga sakkønum til tess at vissa seg um forsvarligt verk.
Stk. 2. Byggi- og vinnulig verk skulu hava ræsir, trappur og útdyr, sum tryggja arbeiðararnar forsvarliga undir eldi ella øðrum vandamiklum viðurskiftum. Vandamikil brot, griftir o.t. skulu girðast ella leggjast til. Berghol, námsræsir o.t. skulu vera forsvarliga gjørd og umsitin. Gólv skulu vera so hildin, at vandi fyri at detta er fyribyrgdur, og at flutningur av tilfari ella lidnum vørum skal kunna fara fram uttan vanda. Lýsi skal vera nóg mikið og hóskandi, tá hugsað verður um vanlukkuvandan.
Stk. 3. Tiltøk til vernd fyri vanlukku skulu vera hóskilig og sett sum tey eiga og haraftrat forsvarliga hildin.
§ 17. Landsstýrið kann:
1) fyriseta gjøllari forskriftir um tilgerð, uppseting, tilmelding og nýtslu og haraftrat royndir av serstakliga vandamiklum tekniskum yrkisevnum (maskinum, ketlum, tangum, kranum, vælum, lyftum o.s.fr.) og gerð av serstakliga vandamiklum evnum (t.d. fýrverki) og haraftrat arbeiðsgongd, sum hevur í sær hættisligan spreingi-, elds- og heilsuvanda,
2) treyta, at persónar, sum passa tílík yrkisevnir, skulu hava fingið nærri tilskilaða læru, møguliga tikið roynd og haraftrat møguliga komnir til tilskilaðan aldur,
3) seta forboð fyri nýtsluni av tílíkum yrkisevnum, um so er, at vandin av teimum ikki er nóg væl fyribyrgdur í forskriftum eftir nr. 1 og 2.
4) treyta, at persónar, sum avrika innlegging av elektrisiteti, fløskugassi o.t. skulu hava fingið nærri tilskilað læru og hava tikið roynd,
5) seta forboð fyri nýsluni av yvirhøvur serstakliga vandamiklum arbeiðslag,
6) treyta, at persónar, sum í gerð av serstakliga vandamiklum tekniskum yrkisevnum avrika arbeið, sum í síni dygd eru av stórum týdningi, tá ið tað ræður um tryggleika, men sum ber ikki til at meta í sýni av lidnum verki, skulu hava fingið nærri tilskilaða læru og møguliga tikið roynd.
Stk. 2. Landsstýrið kann innan fyri nærri tilskilað økir heimila maskin- og arbeiðseftirlitinum at fyriseta tær í stk. 1 tilskilaðu forskriftir, treytir v.m.
Stk. 3. Landsstýrið kann í kunngerðum eftir stk. 1 áseta, at eftirlitið heilt ella fyri ein part kann fara fram eftir krøvunum í kunngerðum og reglugerðum, ið lýstar eru í Danmark við heimild í donsku arbeiðsumhvørvislógini.
§ 18. Hvørki leverandørur, seljari ella útleigari má lata út til brúks ella stilla út til sølu, leigu ella sum reklamu maskinur, maskinlutir ella onnur teknisk yrkisevnir, sum forboð er sett fyri at hava til brúks eftir § 17, stk. 1, nr. 3.
Stk. 2. Tann, sum ger ella selur maskinur, reiðskap ella onnur teknisk yrkisevnir, eins og tann, sum leigar út ella lænir út tílíka tilgerð skal ansa eftir, at tilgerðin, tá ið hon verður latin út til brúks ella at stilla út til sølu, leigu ella sum reklamu, hevur tørvandi tryggleiksútgerð og eisini annars gevur haldgóða trygd móti heilsuvanda og vanlukku og haraftrat skulu forskriftir fylgja við, sum tørva til nýtslu og passing.
Stk. 3. Um onkur í egnum virki avrikar innlegging av eini tilgerð sum tilskilað í stk. 2 ella vælir um tílíka, skal hann ansa eftir, at fyrisett tryggleikstiltøk eru sett upp, og at forskriftir, sum galda í tílíkum føri eru hildnar.
Stk. 4. Einhvør maskina, sum nýtt verður ella sett út til sølu, leigu ella sum reklama skal hava skelti, sum tilskilar navn og bústað hjá fabrikanti og haraftrat, tá ið tað er innflutt maskina, eisini navn og bústað hjá innflytaranum.
Stk. 5. Omanfyri standandi reglur undantaka ikki brúkarin frá ábyrgd, sum annars áliggur honum, eftir lógini ella forskriftum, sum givnar eru eftir lógini.
C. Heilsu- og vælfarstiltøk á arbeiðsstaðnum
§ 19. Virki, sum hevur fast arbeiðsstað í rúmum, sum bygd eru eftir at lógin er komin í gildi, kemur undir fylgjandi reglur:
1) Lofthædd. Arbeiðsrúm skulu vera minst 2,5 m millum loft og gólv. Í arbeiðsrúmum, har sterkur hitavøkstur birtist, fuktur, støv, osi, roykur o.t. ella eitrandi ella eksplosiv luftevnir kveikjast skal hæddin vera minst 3 m millum loft og gólv. Landsstýrið kann fyriseta, at tað sama skal galda í virki, har serstøk heilsulig viðurskifti gera seg galdandi.
2) Luftrúm. Arbeiðsrúm skulu hava luftrúm uppá 12 m3 fyri hvønn, sum hevur arbeið í rúminum. Har effektiv tiltøk eru gjørd til luftendurnýgging, kann luftrúmið, sum kravt er, minkast, tó ikki undir 8 m3. Tá ið onnur enn tey, sum hava arbeið koma inn í rúmini, t.d. í rúmum, sum uppá seg nógv viðskiftafólk leitar inn, kann maskin- og arbeiðseftirlitið treyta eina uppá seg øking. Tá ið luftrúmið skal metast, koma hæddir omanfyri 4 m ikki uppí.
3) Gólv. Gólvið í arbeiðsrúminum skal hóska eftir arbeiðnum og skal vera nóg tætt og varmadygt. Tað má ikki liggja lægri enn 1 m undir jarðarmuninum, uttan so serstøk tiltøk eru gjørd, so arbeiðsrúmið eftir meting av eftirlitinum ringast ikki av at liggja tað lægri. Serstøk tiltøk skulu gerast at typpa fyri, at fuktur undan grundini setur upp gjøgnum gólv og vegg. Gólv og veggur skulu falla væl.
4) Tak veggir og loft í arbeiðsrúmum skulu vera nóg tøtt og varmadygg.
5) Lýsi. Ljósviðurskiftini skulu vera so skipað, at arbeiðið kann avrikast uttan at nerva sjónina hjá arbeiðaranum illa. Er tað ikki virkinum til avgerandi tarn í rasktrinum, skulu rúm, sum alsamt eru nýtt til arbeiðis, hava nóg mikið dagslýsi. Kunstugt ljós skal vera av hóskandi slag og styrki og so skipað at tað blindar ikki og er ikki ovmikið glámlýsi.
6) Tilhalds- og matrúm. Arbeiðararnir skulu hava til handa hóskandi rúm at fáa sær í og líkindir at heita upp mat og drekka, sum teir hava við sær. Er arbeið so háttað, at tað gerst neyðugt ella er natúrligt, at arbeiðararnir ikki eta í arbeiðsrúminum, skal hóskandi matrúm gerast viðkomandi arbeiðarum, um tað yvirhøvur er rímuligt.
7) Toiletrúm. Tað skal vera hóskandi tal av toiletrúmum, forsvarliga tilgjørd og liggja hóskandi fyri.
8) Sovistøð. Liggur arbeiðsstaðurin so illa fyri ella so fyri seg, at arbeiðararnir fáa illa útvega sær innivist fyri náttina, skal arbeiðsgevarin stíla fyri, at sovistøð vera forsvarliga tilgjørd, menn og kvinnur fyri seg.
Stk. 2. Maskin- og arbeiðseftirlitið kann linka reglurnar í stk. 1 hjá virki, sum hevur ikki meira enn 3 arbeiðarar ella færri.
Stk. 3. Arbeiðsrúm, sum bygd eru áðrenn lógin kom í gildi, koma undir reglurnar í stk. 1, nr. 5 og nr. 8, tá ið lógin kemur í gildi. Tá ið rúm skifta eigara, koma undir størri broyting í bygging ella 15 ár eru liðin, eftir at lógin kom í gildi, kann eftirlitið treyta, at hinar reglurnar í stk. 1 vera hildnar í tann mun, tað er rímuligt.
§ 20. Fyri virki, sum hevur ikki rúm á føstum arbeiðsstað, fyrisetur landsstýrið í hvønn mun reglurnar í § 19 skulu koma í nýtslu.
§ 21. Arbeiðararnir skulu vera ílatnir eftir arbeiðnum. Tá ið tungar heilsuligar grundir krevja serstakan arbeiðsbúna, kann eftirlitið treyta tílíkt. Landsstýrið kann fyriseta reglur, hvør skal koma undir útreiðslurnar til kravdan búna.
Stk. 2. Er tað ikki gjørligt á annan hátt at tryggja arbeiðararnar fyri vanlukku ella heilsuvanda, skulu serstøk ráð nýtast, har tað í royndum er gjørligt, eitt nú hóskiligir arbeiðsbúnar, handskar, tryggleiksbeltir, vernd fyri høvur, eygu og andadrátt. Landsstýrið kann fyriseta reglur um gerð, roynd og nýtslu av persónligum verndartiltøkum, og hvør skal koma undir útreiðslurnar av teim.
Stk. 3. Arbeiðararnir hava skyldu at nýta tílíkar serstakt kravdar búnar og ásett verndartiltøk.
§ 22. Í virkjum og í arbeiði, sum er undir hesi lóg, skulu eftir eftirlitsins ætlan vera tørvandi ráð til handa til fyrstuhjálp í vanlukkutilburði, eins og eftirlitið kann treyta tilgerð av serstakari skaðastovu í størri virkjum, um tað verður hildið tørvandi at vera.
§ 23. Landsstýrið kann fyriseta reglur um læknakanning hjá arbeiðarum at fyribyrgja og halda niðri vinnusjúku og heilsuvanda.
§ 24. Í virkjum, sum hava minst 10 arbeiðarar, kann landsstýrið fyriseta reglur um internt tryggleiksarbeið, herundir tryggleiksumboð og tryggleiksnevnd.
Kapitul 4.
Arbeiðstíð v.m.
A. Hvíldartíð
§ 25. Arbeiðstíðin skal skipast so, at arbeiðararnir hvørt samdøgur skulu hava hvíldartíð uppá minst 11 samfeldar tímar.
Stk. 2. Hvíldartíðin kann minkast til í minsta lagi 8 tímar í:
1) arbeið í fiskavirkjum í háseson,
2) arbeið í byggi- og verkligum arbeið í háseson,
3) regluligum holdskifti í virkjum, sum arbeiða í fleirholdsdrift,
4) skiftihold í virkjum, sum arbeiða í fleirholdsdrift, tá ið semja er sínámillum,
5) inn- og uppskiping og tørvandi arbeið, sum hoyrir til, sum goymslu- og pakkhúsarbeið og haraftrat
6) arbeið í landbúnað.
§ 26. Eftirlitið kann eftir umsókn loyva tørvandi frávik frá § 25, tá ið
1. natúrhendingar, vanlukkur, maskinsamanbrot ella aðrar líkar og ófyrisæddar hendingar darva ella hava darvað ta regluligu driftina, tó bert fyri nærri tilskilaða tíð og bert til reglulig drift er komin aftur í rættlag,
2. arbeið, sum eftir sínum slag kann ikki skjótast út,
3. serstøk arbeiðsøkir ella serstakir arbeiðsformar gera frávík neyðugt.
Stk. 2. Tá ið ófyrisæð ólag ella skaði krevur umvæling uttan steðg ella tá ið arbeiðið eftir sínum slag kann ikki skjótast út, kann frávik gerast frá § 25 uttan loyvi frammanundan. Eftirlitið skal skjótast gjørligt hava boð, tá ið farast skal undir arbeiðið og kann taka avgerð um hvíldartíðina undir tí, sum vantar í arbeiðinum.
B. Sunnu- og halgidagsfrí
§ 27. Arbeiðarar mugu regluliga ikki arbeiða sunnu- og halgidagssamdøgur, uttan so halgidagsarbeiðið er til samfelags frama ella er neyðugt at varðveita virðir. Halgidagssamdøgur skal liggja innanfyri skiftið frá kl. 22 kvøldið fyri til kl. 8 morgunin eftir halguna.
Stk. 2. Sum endurgjald fyri lissin av frítíð av regluligum sunnudagsarbeið, skulu arbeiðararnir, so vítt tað er gjørligt fáa aðra samfelda frítíð við at samsvarandi tal av arbeiðstímum dettur burtur.
C. Barna- og unglinga arbeið
§ 28. Í vinnuligum arbeið, neman undantaksregluna í stk. 2, mugu børn bert nýtast, tá ið tey hava fylt 14 ár, og lógliga útskrivað úr skúlanum. Undir hesa regluna koma eisini børn í húski arbeiðsgevarans og sum hoyra til ættina, tá ið tey arbeiða á tekniskum verki, við yrkisevnum og tilfari, sum kunnu hava vanda fyri barnið við sær.
Stk. 2. Børn, sum hava ikki fylt 14 ár ella ikki lógliga eru útskrivað úr skúlanum mega nýtast til vinnuliga boðtænastu upp í 2 tímar um dagin.
Stk. 3. Landsstýrið fyrisetur hægri lágaldur enn 14 ár til nýtslu av unglingum til arbeiðis, sum eftir sínum slag ella undir umstøðum tað fer fram, er unglingum vandamikið fyri lív, limir, heilsu, framburð ella siðmenning.
§ 29. Unglingar undir 18 ár skulu hava samfelda hvíldartíð uppá minst 12 tímar í samdøgrið. Hava teir arbeið í ídnaðarvirki, skal hvíldartíðin fevna um tíðarskeiðið millum kl. 22.00 og kl. 05.00.
Kapitul 5
Eftirlit
§ 30. Maskin- og arbeiðseftirlitið ansar eftir at lógin og forskriftir, sum givnar eru eftir henni eru hildnar. Landsstýrið fyrisetur gjøllari reglur fyri útinningina av eftirlitinum.
§ 31. Tílík virkir, har arbeiðið ella viðurskiftir, sum tað verður útint undir, kann hava við sær ringar skaðatilburðir ella heilsubrek, skulu vera undir regluligum eftirliti. Í øðrum førum skal eftirlitið taka stakroyndir ella tá ið boð kemur ella onnur serstak viðurskiftir geva grund til at halda, at lóggávan er ikki hildin. Ringir skaðatilburðir (herundir akutt eitring) eiga so vítt gjørligt beinanvegin at kannast av eftirlitinum, smbr. § 33.
Stk. 2. Eftirlitið, legitimerað sum tað skal, hevur, nær tað skal vera, loyvi at fara í hvønn krók á arbeiðsstøðum, sum eru undir lógini. Tað hevur rætt til at krevja sær til handa tørvandi upplýsingar frá arbeiðsgevaranum, teim sum eru í hansara stað og arbeiðarunum og haraftrat krevja sær tørvandi atkomilig próvskjøl.
§ 32. Um so er at eftirlitið heldur tað vera neyðugt at byrgja fyri hóttandi, stórvegis vanda fyri lív og heilsu hjá arbeiðarunum og øðrum, kann tað treyta, at tørvandi tiltøk verða framd uttan dvøl at ganga ímóti vandanum, møguliga at steðga nýtsluni av viðkomandi tekniska verki ella vøkstrinum av viðkomandi parti av virkinum í tann mun, tað er neyðugt at fyribyrgja vanda.
§ 33. Arbeiðsstøð, sum eru undir lógini, skulu hava eftirlitsbók, uttan so eftirlitið heldur tað ikki tørva, og í hana skal eftirlitið føra viðmerkingar um int eftirlit, gjørdar atfinningar og harav givnar treytir og haraftrat tíðarfrestin at rætta tað, sum vantar.
Stk. 2. Virkið skal uppá serstøk bløð í eftirlitsbókini skriva upp skaðatilburðir, sum eru ikki bert viðfáningur (heruppi í akuttar eitringar), sum hava verið arbeiðarunum í virkinum fyri ella hættisligir tilburðir, sum kundu havt við sær skaðatilburð. Eisini skal skilast til í henni, hvørji tiltøk eru gjørd at byrgja fyri, at tað hendir ikki uppaftur. Størri skaðatilburðir, eitringar og vinnulig ilska skulu eisini beinanvegin fráboðast eftirlitinum.
Stk. 3. Landsstýrinum verður heimilað at áseta reglur um fráboðan av arbeiðsvanlukkum, eitringartilburðum, vinnuligum sjúkum og øðrum viðurskiftum av týdningi fyri arbeiðaraverndina á virkjum og við arbeiði, ið er umfatað av hesi lóg.
§ 34. Arbeiðararnir og teirra álitismenn hava rætt at venda sær til eftirlitið. Álitismenninir og tryggleiksumboð skulu hava høvi til at gera seg kunnugar við tær treytir, sum eftirlitið hevur givið skrivliga.
§ 35. Einhvør, sum ætlar at seta virki á stovn ella leggja um virki, sum kemur undir hesa lógina, hevur rætt til frá eftirlitinum at fáa at vita, um ætlanin er samsvarandi lógina og tær forskriftir, sum givnar eru eftir henni.
§ 36. Tær treytir, sum eftirlitið setur og aðrar avgerðir, sum tað tekur, kunnu skjótast inn til landsstýrið innan 4 vikur eftir at viðkomandi hevur fingið boð um avgerðina.
Stk. 2. Kæra um treytir er tálmandi, men tó ikki kæra um treyt eftir § 32.
§ 37. Politivaldið er eftirlitinum til handa í eftirlitinum at seta lógina í verk. Gjøllari reglur um samarbeiðið millum politivaldið og eftirlitið verða fyrisettar eftir samráð millum landsstýrið og ríkisvaldið.
Kapittul 6
Arbeiðsumhvørvisráð.
§ 38. Landsstýrinum verður heimilað at seta arbeiðsumhvørvisráð við einum umboði fyri arbeiðsgevarafeløgini, einum umboð fyri arbeiðarafeløgini, einum umboð fyri handverksmeistarafeløgini, einum umboð fyri handverkarafeløgini, einum umboð fyri arbeiðsgevararnar innan skrivstovu- og krambúðayrkið, einum umboð fyri arbeiðstakararnar innan skrivstovu- og krambúðayrkið og stjóranum fyri Arbeiðseftirlitið, ið er formaður ráðsins.
2. stk. Landsstýrið velur umboðini og sama tal av tiltaksumboðum fyri eitt 4 ára starvsskeið. Fyri 2 av umboðunum og tiltaksumboðunum, annað umboðandi løntakarar og annað arbeiðsgevarar, verður 1. starvsskeiðið einans 2 ár. Umboðini kunnu taka við afturvali.
3. stk. Landsstýrinum verður heimilað at seta nærri reglur fyri virki ráðsins.
Kapittul 7
Ymiskar reglur
§ 39. Landsstýrið kann, tá ið serstøk viðurskiftir eru fyri, loyva linkingar í kap. 3-4 í lógini og í teim forskriftum, sum givnar eru eftir henni. Maskin- og arbeiðseftirlitið kann í einstøkum føri, tá ið serstøk viðurskifti liggja fyri, loyva frávik frá kap. 3-4 og haraftrat frá forskriftum sum givnar eru eftir lógini í samsvar við, hvat fyrisett er í teim einstøku forskriftunum.
§ 40. Arbeiðseftirlitið innkrevur gjøld fyri tænastur sínar.
Stk. 2. Tey í stk. 1 nevndu gjøld skulu góðkennast av landsstýrinum.
Stk. 3. Frammanfyri nevndu gjøld kunnu krevjast inn við panting.
§ 41. Brot av lógini ella teim forskriftunum, sum givnar eru eftir henni, treytum ella forboðum, kemur undir sekt, um so er at brotið eftir lóggávuni annars hevur ikki við sær hægri straff.
Stk. 2. Mál, sum reisast av broti av hesi lógini ella forskriftum, sum givnar eru eftir henni og straffin fer ikki uppum sekt, fara fram sum politimál.
§ 42. Henda lóg kemur í gildi 1. januar 1975 og samstundis fara úr gildi:
Fyriskipan nr. 171 frá 18. juni 1926 hvorved lov om tilsyn med dampkedler på landjorden af 4. oktober 1919 sættes i kraft på Færøerne sum broytt við fyriskipan nr. 38 frá 14. februar 1934,
Fyriskipan fyri Føroyar nr. 308 frá 23. juli 1923 om forebyggelse af ulykkestilfælde ved brug af maskiner.
1) Broytt við løgtingslóg nr. 81 frá 26. mai 1982.
2) Broytt við løgtingslóg nr. 44 frá 05. mai 1987.
3) Broytt við løgtingslóg nr. 126 frá 21. mai 1993.
